Techniek · Schema · Review
Review structured data.
Review structured data implementeren: stappenplan met voorbeelden. Verschil tussen Review en AggregateRating, hoe je sterren in Google's SERP toont, en welke fouten je moet vermijden om manual actions te voorkomen.
01 — typesReview vs AggregateRating — wanneer gebruik je wat?
Schema.org definieert twee aparte review-types die makkelijk verward worden. Review beschrijft één enkele beoordeling. AggregateRating beschrijft het gemiddelde van meerdere reviews. Beide hebben verschillende use-cases en triggers voor rich results. Voor breder context op Product-schema zie Product structured data.
2 types · review schemaverschillen
Type 01
Review (single)
Eén individuele beoordeling met auteur, score en review-tekst. Voor het tonen van specifieke quotes of testimonials.
- author — Person met name
- reviewRating — Rating met value
- reviewBody — de review-tekst
- datePublished — publicatie-datum
- itemReviewed — wat wordt beoordeeld
Type 02
AggregateRating
Gemiddelde score van meerdere reviews. Triggert sterren in SERP. Het meest gebruikte type voor e-commerce en service-pagina's.
- ratingValue — gemiddelde (1-5)
- reviewCount — aantal reviews
- bestRating — meestal 5
- worstRating — meestal 1
- Geen aparte review-content nodig
JSON-LD voorbeeld 1 — AggregateRating (eenvoudig, voor SERP-sterren):
<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Product",
"name": "SEO Cursus voor MKB",
"aggregateRating": {
"@type": "AggregateRating",
"ratingValue": "4.8",
"reviewCount": 87,
"bestRating": "5",
"worstRating": "1"
}
}
</script>
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Product",
"name": "SEO Cursus voor MKB",
"aggregateRating": {
"@type": "AggregateRating",
"ratingValue": "4.8",
"reviewCount": 87,
"bestRating": "5",
"worstRating": "1"
}
}
</script>
JSON-LD voorbeeld 2 — Review (individuele beoordeling):
<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Review",
"itemReviewed": {
"@type": "Service", "name": "SEO consult"
},
"reviewRating": {
"@type": "Rating",
"ratingValue": "5",
"bestRating": "5"
},
"author": {
"@type": "Person", "name": "Jeroen Bakker"
},
"reviewBody": "Heldere strategie, snelle resultaten.",
"datePublished": "2026-03-12"
}
</script>
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Review",
"itemReviewed": {
"@type": "Service", "name": "SEO consult"
},
"reviewRating": {
"@type": "Rating",
"ratingValue": "5",
"bestRating": "5"
},
"author": {
"@type": "Person", "name": "Jeroen Bakker"
},
"reviewBody": "Heldere strategie, snelle resultaten.",
"datePublished": "2026-03-12"
}
</script>
Hoe sterren eruit zien in Google SERP:
example.nl › seo-cursus
SEO Cursus voor MKB — Ralf van Veen
★★★★★ 4,8 · 87 reviews
02 — foutenReview-schema fouten en het risico op manual action
Review-schema is één van de meest gemanipuleerde structured data types. Google's spam-systemen detecteren misbruik actief en kunnen manual actions opleggen die jouw SERP-zichtbaarheid voor maanden schaden. Hieronder 6 fouten en hoe ze te vermijden.
6 fouten · risico'sreview-schema
01 · Self-reviews zonder echte bron
Sites die hun eigen producten reviewen, met fictieve "klanten" als auteur. Google's heuristics herkennen patroon — typische manual action target. Gebruik altijd echte klant-reviews via platform (Trustpilot, Reviews.io, Klanten Vertellen) gekoppeld via API.
02 · Schema bevat reviews die niet zichtbaar zijn op de pagina
Cloaking — schema toont reviews die gebruikers niet kunnen zien. Direct flagging-criterium voor Google. Schema en zichtbare content MOETEN gelijk zijn. Als reviewCount 142 is in schema, moeten er ook 142 reviews zichtbaar/raadpleegbaar op de pagina staan.
03 · Te weinig reviews voor AggregateRating
Onder 5 reviews toont Google vaak geen sterren. Schema is technisch valid maar levert geen rich result. Wacht tot 10-20 echte reviews voordat AggregateRating ingaat. Beter geen schema dan een AggregateRating met 2 reviews die nooit getoond worden.
04 · Reviews op de homepage / categoriepagina ipv productpagina
Sinds 2019 negeert Google Review-schema op pagina-types die niet de "main entity" zijn. Reviews van individuele producten horen op productpagina's. Algemene bedrijfsreviews horen op contact/over-ons als Organization-review of via aparte LocalBusiness-schema.
05 · Self-serving reviews (Google's restrictie)
Sinds 2019 mag je geen reviews tonen die door jouzelf geschreven zijn (zelfde organisatie, zelfde domein). Tweede-partij review-platforms zijn de oplossing. Google's structured data guidelines verbiedt expliciet "self-reviews".
06 · Ratings buiten 1-5 schaal zonder normaliseren
Sommige platforms gebruiken 10-punts schaal of percentages. Schema accepteert dit (met bestRating: 10) maar Google toont meestal alleen 1-5 in SERP. Normaliseer naar 5-punts voor consistentere rich-result-vertoning.
03 — faqVeelgestelde vragen
FAQ · 3 vragenklik om te openen
Mag ik reviews van Trustpilot of Google overnemen in schema?›
Ja, met de juiste implementatie. Vijf principes voor third-party reviews in schema. (1) API-integratie altijd voorkeur. Direct via Trustpilot/Reviews.io API trekken de actuele review-data. Reviews moeten realtime updaten. Statische copy-paste van reviews wordt door Google herkend en kan flagging triggeren. (2) Plaats reviews ook visueel op de pagina. Schema-only zonder zichtbare reviews = cloaking. Toon de reviews in een widget of section op de pagina, gekoppeld aan dezelfde data-bron. (3) Vermeld bron expliciet. Bij Trustpilot-reviews: voeg "publisher" toe aan elke Review met "@type": "Organization", "name": "Trustpilot". Transparantie helpt Google's trust-signals. (4) Geen filtering op alleen positieve reviews. Schema moet de werkelijke spread tonen. Als jouw Trustpilot 4.2 is, mag jouw schema niet 4.8 tonen. (5) Google Reviews specifiek: officiele Google API niet direct beschikbaar voor schema-doeleinden. Reviews wel ophalen via Places API maar in schema beschrijven als 'reviews from Google'. Voor breder context zie Product structured data.
Hoe vaak moet ik mijn AggregateRating-schema updaten?›
Up-to-date schema is een ranking-factor + accuracy-vereiste. Vijf practices uit mijn implementaties. (1) Real-time via API. Voor sites die externe review-platforms gebruiken (Trustpilot, Yotpo): API moet schema bij elke nieuwe review updaten. Vertraging tussen review en schema veroorzaakt mismatch met zichtbare content. (2) Dagelijks bij grote sites. E-commerce met 100+ producten en 1000+ reviews per maand: dagelijkse batch-update voldoende. Per-uur update is overkill. (3) Maandelijks bij service-businesses. Lokale ondernemers met 5-10 reviews per maand: maandelijkse review-roundup en schema-update. Niet wachten op kwartaal. (4) Trigger op review-actie. Beste pattern: webhook bij nieuwe review, scheme update + page rebuild trigger automatisch. Cms-plugins (Yotpo voor Shopify) doen dit standaard. (5) Tracking: monitor "items with rich results"-rapport in Google Search Console. Plotselinge daling = schema-issue, plotselinge stijging = nieuwe reviews. Voor breder context zie Google Search Console gids.
Waar plaats ik review-schema in de HTML-code?›
Plaatsing van JSON-LD schema is technisch flexibel — Google parsed het overal. Maar er zijn best-practices. Vijf principes. (1) head- of body-tag werkt. Google leest beide. Veelgebruikt: in head-tag voor consistency met andere meta-data. (2) Bij elke pagina-load opnieuw geserveerd. Niet in een externe JavaScript-bundle laden — dynamic JS-rendered schema werkt niet altijd betrouwbaar voor Google's crawler. Server-side rendering of static generation voorkeur. (3) Schema dichtbij relevante content. Hoewel niet vereist, helpt het voor maintenance om Product-schema dichtbij product-HTML te zetten, Review-schema dichtbij review-section. Bij refactoring weet je dan welk schema bij welke content hoort. (4) Niet meerdere blokken voor één type. Geen 3 verschillende AggregateRating-blocks per pagina. Eén canonical blok met alle review-data. Conflicterende values verwart Google. (5) Test na elke plaatsing. Rich Results Test (rich-results.google.com) is de definitive validator. Schema dat in test "Eligible" toont werkt. Schema dat "Detected" maar niet "Eligible" toont heeft issues. Voor breder context zie structured data met JSON-LD.
Review-schema voor jouw site?
Schema-implementatie met API-koppeling naar review-platforms (Trustpilot, Reviews.io, Klanten Vertellen). Per-product AggregateRating, per-quote Review-objects, en monitoring van rich-result-vertoning in Search Console.
Plan een gesprek met Ralf →