Hoe Google omgaat met paginaties zonder rel=prev/next

Paginatie is een van die SEO-onderwerpen die jarenlang technisch werd benaderd, maar waarvan de werkelijkheid inmiddels is veranderd. Nu Google expliciet heeft aangegeven ‘prev/next’ niet meer te gebruiken als signaal, is de vraag wat dat betekent voor sites met paginatie. 

Veel sites hebben deze markup nog steeds, andere hebben hem verwijderd, en sommigen doen niets. De kernvraag is dus niet meer óf je rel=prev/next gebruikt, maar hoe Google paginaties begrijpt en beoordeelt.

Wat rel=prev/next vroeger deed

Rel=prev/next werd geïntroduceerd om Google te helpen begrijpen dat meerdere URL’s samen één logisch geheel vormden. Denk aan categoriepagina’s, blogoverzichten of productlijsten verdeeld over meerdere pagina’s.

Het idee was dat Google hierdoor paginaties als één reeks kon interpreteren, in plaats van als losse pagina’s die met elkaar concurreerden. In de praktijk bleek dit signaal echter minder bepalend dan vaak werd gedacht.

Waarom Google met paginatie is gestopt

Google heeft aangegeven dat rel=prev/next al langere tijd geen actief rankingsignaal meer is. Niet omdat paginatie niet relevant is, maar omdat Google inmiddels voldoende andere signalen gebruikt om relaties tussen pagina’s te begrijpen.

Interne links, URL-structuur, contentoverlap en gebruikersgedrag geven Google vaak een duidelijker beeld dan expliciete markup. Rel=prev/next werd daarmee overbodig.

Wat Google nu gebruikt om paginatie te begrijpen

Zonder rel=prev/next kijkt Google naar context. Het beoordeelt paginatie op basis van patronen en samenhang. Daarbij kijkt Google naar interne links tussen de pagina’s en overeenkomsten in de contentstructuur. De rol van de eerste pagina in de reeks is daarbij belangrijk, net zoals signalen van gebruikersinteractie. Google begrijpt meestal prima dat pagina 2 volgt op pagina 1, zelfs zonder expliciete markup.

De rol van pagina 1 binnen paginatie

In vrijwel alle gevallen ziet Google de eerste pagina van een paginatiereeks als de belangrijkste. Dat is logisch: daar begint de gebruiker. Daarom staan vaak de sterkste interne links. Daar is de context het duidelijkst.

Zonder rel=prev/next verandert dit niet. Pagina 2, 3 en verder worden nog steeds gezien als ondersteunende pagina’s voor de eerste pagina. Ze kunnen worden gecrawld en geïndexeerd, maar krijgen zelden dezelfde rankingprioriteit als pagina 1.

Waarom paginaties soms niet goed ranken

Het ontbreken van rel=prev/next is zelden de oorzaak van slechte zichtbaarheid. Problemen ontstaan meestal doordat paginaties inhoudelijk weinig toevoegen. Pagina 3 of 4 bevat vaak dezelfde context als pagina 1, maar met minder sterke items.

Google ziet deze pagina’s dan als herhalend. Zoekmachines kiezen ervoor ze minder prominent te tonen, of helemaal niet te ranken op generieke zoekopdrachten.

Indexatie versus ranking bij paginatie

Veel paginatiepagina’s zijn geïndexeerd, maar krijgen nauwelijks vertoningen. Dat is geen fout. Zoekmachines kiezen er bewust voor om slechts een deel van de reeks actief te gebruiken in de zoekresultaten.

Dit patroon zie je vaak:

• Pagina 1 rankt op hoofdzoekwoorden
• Latere pagina’s ranken incidenteel op long-tail
• Diepere pagina’s verdwijnen stil uit zicht

Dat gebeurt ook met ‘rel=prev/next’. De markup verandert hier weinig aan.

Wanneer paginatie wél strategisch wordt

Paginatie krijgt pas echt gewicht wanneer elke pagina een eigen functionele waarde heeft. Bijvoorbeeld doordat filters, sorteringen of categorieën logisch samenkomen. In zulke gevallen kan een pagina meer zijn dan een vervolgpagina, bijvoorbeeld een zelfstandige ingang. Dat vraagt om duidelijke interne context, niet om markup.

Waarom canonical hier vaak belangrijker is

In veel paginaties is de vraag niet hoe Google de volgorde begrijpt, maar welke pagina de voorkeur heeft. Canonical-tags spelen hier een grotere rol dan ‘rel=prev/next’. Door duidelijk te maken welke pagina primair is, voorkom je dat Google moet gokken waar de focus ligt.

Paginatie blokkeren is zelden de oplossing

Sommige sites blokkeren paginaties via no-index of robots.txt, uit angst voor duplicatie. Dat is vaak contraproductief. Google gebruikt deze pagina’s om de site te begrijpen en content te ontdekken.

Het probleem zit hem zelden in paginatie op zich, maar in het ontbreken van duidelijke hiërarchie en rolverdeling.

Wat dit betekent voor SEO-beslissingen

Het ontbreken van rel=prev/next is geen probleem en vraagt zelden om actie. Optimalisatie zit niet in markup, maar in structuur, interne links en inhoudelijke duidelijkheid.

Wie nog steeds paginatieproblemen probeert op te lossen met technische labels, mist hoe Google tegenwoordig werkt.

Crawl-optimalisatie voor een internationale directory

Voor een grote directory-site met tienduizenden listings bleven de diepere paginatiepagina’s (vanaf pagina 50) maandenlang ongecrawld. De klant vermoedde dat het ontbreken van rel=prev/next de oorzaak was. 

Na analyse bleek echter de click-depth het probleem. Door de paginatie-logica aan te passen naar een structuur waarbij pagina’s in grotere sprongen gelinkt werden ( in plaats van 1, 2, 3, gebruik je 10, 20…), daalde de gemiddelde click-depth van 45 naar 7. Binnen drie weken steeg de indexatie van dieper gelegen listings met 28%, zonder dat er één rel-tag aan te pas kwam.

Samengevat

Google heeft rel=prev/next niet nodig om paginaties te begrijpen. Zonder deze markup kijkt Google naar context, structuur en gebruik. Paginatiepagina’s mogen bestaan, gecrawld worden en soms ranken, maar hun rol blijft ondersteunend. SEO-succes zit hem niet in het afdwingen van volgorde, maar in het duidelijk maken van betekenis.

Veelgestelde vragen over paginatie en Google

Paginatie is een onderwerp dat veel vragen oproept. Daarom beantwoord ik hier de vragen die ik vaak hoor.

Moet ik ‘rel=prev/next’ nu overal verwijderen?

Dat is niet noodzakelijk. Hoewel Google het signaal negeert, gebruiken andere zoekmachines zoals Bing het soms nog wel. Als de markup al aanwezig is en deze geen technische fouten veroorzaakt, kun je deze laten staan. Het heeft echter geen prioriteit om het op nieuwe secties te implementeren.

Moet ik een canonical naar pagina 1 zetten op alle vervolgpagina’s?

Dit is een veelgemaakte fout die je moet voorkomen. Elke vervolgpagina (pagina 2, 3, etc.) moet een self-referencing canonical hebben. Als je pagina 2 naar pagina 1 laat verwijzen, ziet Google pagina 2 als een kopie. Hierdoor stopt de crawler met het volgen van links op pagina 2, waardoor onderliggende content onvindbaar is.

Is ‘infinite scroll’ beter voor SEO dan paginatie?

Voor Googlebot moet er altijd een crawlbaar pad zijn. Bij infinite scroll moet je ervoor zorgen dat er unieke URL’s met een paginatie-fallback beschikbaar zijn in de code. Google kan niet ‘scrollen’ zoals een gebruiker dat wel kan. De crawler heeft fysieke links nodig om nieuwe content te ontdekken.

Wat is het risico van no-index op paginatiepagina’s?

Wanneer je vervolgpagina’s op no-index zet, kan Google op de lange termijn stoppen met het volgen van de links op die pagina’s. Dit betekent dat producten of artikelen die alleen via die paginatie bereikbaar zijn, uiteindelijk uit de index kunnen verdwijnen. Gebruik daarom altijd ‘index follow’.